Vertrouwen komt te voet….

Er worden aardappelen gerooid bij de buren en dat geeft veel stof. Daarnaast was het snikheet, zelfs op Texel. Maar er stond hier ook een windje. En er waren vliegen. Dus stond DD ineens ‘s ochtends met een dik vies oog. Kan gebeuren.

Overduidelijk conjunctivitis, alleen de slijmvliezen waren geïrriteerd. Het oog zelf was schoon en hij kneep er niet mee. Met zelfdokteren moet je altijd voorzichtig zijn. Met  een oogproblemen al helemaal. Dat kan escaleren in iets waardoor het gezichtsvermogen blijvend wordt aangetast. Of in een lang en voor een paard zeer pijnlijk proces. Pak nooit zomaar een zalfje dat je nog hebt liggen, het kan de verkeerde werkzame stof zijn. Ik heb het geluk dat ik me voor mijn werk wentel in de dierenartsen en in al die jaren paardenhouderij zoveel voorbij heb zien komen, dat ik het vaak af kan met overleg en foto’s sturen. Ik had de juiste zalf binnen de houdbaarheidsdatum nog in de koelkast.

Ze vinden mij leuk

Een band hebben met je paarden is iets onvoorstelbaar moois. Ik leef tussen ze. Letterlijk, want de weides en de stallen liggen rond ons huis. Iedere stap die ik zet zien ze me. Als ik ‘s avonds op de bank zit, hebben ze me voortdurend in hun vizier en proberen ze me telekinetisch naar zich toe te transporteren voor meer hooi. Contact met mij betekent niet automatisch dat ze aan het werk moeten of dat we gaan rijden, zoals bij velen die hun paard op een pensionstal hebben staan wel het geval is. Sterker nog, het is vaker iets leuks (in het hoofd van een paard dan) zoals voer. Dat maakt mij een graag gezien persoon en dat is erg prettig. Ze komen zelfs zonder dat ik ze roep naar me toe. Ik probeer altijd voorspelbaar en voor een paard begrijpelijk te reageren. Rustig, maar duidelijk, ik heb mijn grenzen. Paarden zijn net echtgenoten, ze houden daarnaast van routine.

…vertrouwen gaat te paard!

Met die conjunctivitis is het belangrijk om de zalf goed aan te brengen en dat even een paar keer te herhalen. Maar dat oog voelt natuurlijk niet zo prettig. Toch buigt DD braaf zijn hoofd naar me toe, gewoon los in de wei zonder halster. Hij blijft geduldig staan, terwijl ik zijn oog schoonmaak met contactlensvloeistof, want dat is antiseptisch, dat werkt makkelijker dan geklooi met gekookt water. De zalf erin ondergaat hij gelaten. Op zo’n moment voel ik echt een golf van liefde voor hem. Wat een vertrouwen. Gevolg was, dat het aan het einde van de dag alweer over was.

Vertrouwen over en weer, die diepe verbondenheid met zo’n prachtig wezen, geeft mij een enorm geluksgevoel. Ik hoor om me heen vaak mensen praten over hun liefste vriendje, als ze het over hun paard hebben. Nou heb ik me net twee weekenden uitgesloofd op evenementen en dan verbaast het me toch altijd weer hoe sommigen daar in de praktijk naar handelen.

Kreupel voor de kar?

Bij de samengestelde menwedstrijd was ik speaker voor de vaardigheid. De deelnemers hebben dan al dressuur gedaan. Ik zag een paard dat duidelijk niet okay was en vroeg de jury naast me wat ze daarmee deden. Melden aan de dierenarts die morgen voor de marathon controle doet, was het antwoord. Huh? Dan heeft ie dus al twee onderdelen gelopen. Dat wil je toch niet? Het verbijstert me dat een eigenaar zijn paard dit überhaupt wil aandoen. Natuurlijk is het balen als je je moet terugtrekken van iets waarop je je hebt verheugd, zeker als je daarvoor een lange reis hebt gemaakt. Maar kom op zeg, wat is er nou belangrijker? Je vraagt van een dier dat pijn heeft om te presteren, voor jouw lol. Wat doet dat met het vertrouwen?

Femke Bol krijgt niet met de zweep

Afgelopen weekend bij de SGW was ik twee dagen dressuurjury en opnieuw speaker. Hierbij viel mij juist op hoe correct er met de paarden werd omgegaan. Gemene deler in de dressuur was dat het merendeel veel te langzaam ging, wat niet hetzelfde is als netjes. Maar er werd rustig en vriendelijk gereden. En soms gelaten schouders opgehaald en gelachen om eigen foutjes. Nou weet ik natuurlijk niet alles wat er achter de schermen of bij het oefenen gebeurt. Om zo’n cross te kunnen springen is veel vertrouwen nodig. Dat bereik je nooit met geweld. Je kan een paard misschien over één hindernis dwingen, maar dat lukt je nooit een heel parcours. Stel je voor dat je zelf gaat hordenlopen en er komt iemand achter je aan met een zweep die je, als je de hekjes toch wat spannend of hoog vind of als je moe wordt, pijnlijke aframmeling geeft. Ga je daar beter van presteren? Ik vraag me altijd af wat mensen denken die dat doen bij hun paard. Waarschijnlijk niks. Want als je dat wel doet, begrijp je toch dat het paard als hij weer zo’n cross ziet niet meteen staat te juichen. Die herinnert zich vooral hoe akelig en eng het was.

Niet te warm voor paarden

Het was warm, maar er was een prettig windje, er was overal water om te koelen en er was veel dierenartscontrole. Met de paarden ging het prima, die konden er uitstekend tegen. Een deelnemer raakte even oververhit, wat op zich niet verwonderlijk is met zo’n zwarte helm op je kop en een bodyprotector die alles behalve luchtig is. Het was nog heviger voor de hindernisjury’s op hun stoeltjes in de felle zon. En het was pas echt zielig voor de rekenkamerdames en voor mij! Zittend in een loeihete keet, met drie portofoons die informatie tetteren en daar dan een coherent verhaal van maken. Niet goed voor mijn vertrouwen? Ach, het was superleuk om met z’n allen bij te dragen aan zulke mooie sport, dus ik wil wel weer hoor. Geheel vrijwillig, zonder dwang.

Ravelein in Efteling

Ps. Jullie weten hoe kritisch ik ben over paardenwelzijn. Ik heb woensdag uitgebreid gekeken bij Ravelein in de Efteling, waar onlangs weer eens gedoe over was. Met al mijn expertise op dit gebied kan ik echt zeggen: het is absoluut niet zielig of onvriendelijk wat daar gebeurt. De paarden galopperen een paar rondjes, niks anders dan de mijne doen in de wei als ze de gekke vijf minuten hebben. Gebeurt in het wild ook, als ze iets engs denken te hebben gezien. Ze zien er goed verzorgd uit, er is geen stress. Ja, we gebruiken ze daar voor ons plezier. Maar dit is absoluut niet dieronvriendelijk of uitbuiting, er komt geen dwang aan te pas. Het is volstrekt onzin om hierover te zeuren!

8FDABBDC-19DC-4399-AA91-6A53D105F736 (1)

Guilty pleasure

Ik had al een heel stuk gemaakt over het jureren van de dressuur tijdens het afgelopen SGW weekend…foetsie. Nou doen computers niets zelf, dus ik zal wel ergens iets onhandigs hebben gedaan. Of er heeft weer eens een poes over mijn toetsenbord gelopen. Ik weet alleen zeker dat ik het nog niet had bewaard.

Het vervelende is dat ik nooit zo’n zin heb om iets twee keer te doen. Het kwam erop neer dat crossruiters niet van die zeikerds zijn en op een ontspannen manier met dressuur omgaan. In hun ogen vaak een noodzakelijk kwaad. En dat je op M/Z eventingniveau ruiters in een L proef krijgt die al subtop dressuur rijden, maar er zijn er ook bij die de hele proef in galop en verlichte zit afleggen, zonder besef van het begrip aanleuning. Zoiets was het. Wat me wel verbaasde is dat een aantal dat eventing op hoog niveau doet of wil doen, zo weinig investeert in die dressuur. Het maakt toch een derde van je score uit en ik zag genoeg dingen die met een paar lesjes te verhelpen zijn.

Het houdt niet op

Zaterdag kwam ik thuis en trof ik DD aan met een enorm been. Zucht. Vanaf de hoefrand helemaal opgelopen tot aan zijn voorknie. En uiteraard zijn gekwetste been. Het zag eruit als einschuss, maar ik kon nergens een wondje ontdekken. Zijn been is echter geschoren voor die pees-echo en hij heeft zo’n roze huidje, dus misschien dat daar iets is beschadigd. Hij had nog geen koorts, maar voelde zich duidelijk niet prettig en wilde er nauwelijks op staan. In overleg met de dierenarts toch aan de antibiotica en de pijnstilling gezet. En de hoefsmid gebeld, want hij had de woensdag ervoor een nieuw ijzer gekregen. Voor de zekerheid maar even checken. Komt allemaal weer waardeloos uit, nu ik bijna op reis ga. Niet iets waar je een oppas mee wil opzadelen. Bovendien speelt het in mijn achterhoofd, waardoor mijn toch al niet ontspannen gevoel bij weggaan helemaal op strak blijft staan. De hoefsmid kon niets vinden, maar de antibiotica deed kennelijk wel wat, want de zwelling nam met een paar dagen af. Rijden kan ik toch al niet, dus daar denken we maar helemaal even niet over na.

Ik wil ook zo’n poort

Donderdag was het, na twee coronajaren, tijd voor mijn guilty pleasure: dagje Efteling. Op één of andere manier kom ik daar nooit zonder file. Ik ga altijd met mijn vaste-Efteling vriendinnetje en we vertrekken vroeg. Ook nu weer begon het probleemloos, tot ergens voor ons een ongeluk gebeurde en we bijna een uur stilstonden. Dat is waardeloos, als je behoorlijk wat afstand moet afleggen voor iets leuks. Je begint gelijk al met een uur achterstand. Overnachten daar is met ons beider paardenverantwoordelijkheden geen optie. We hebben er evengoed weer van genoten. Het leek drukker dan anders, maar de wachttijden vielen reuze mee. Waar ik altijd erg blij van word is alle afwerking tot in details. Ieder lampje, ieder hekje, het heeft allemaal een twist, waardoor het er sprookjesachtig uitziet. Ik ben daar gevoelig voor. Thuis hebben we rond de paddock allemaal van die kleine solarlampjes hangen. Partner -die niks met de Efteling heeft- vindt het matig, maar ik word daar elke avond blij van. Ik zou het liefst zo’n Efteling poort op ons erf bouwen en zulke leuke bordjes aan de gevel hangen.

Ze gaan allemaal stuk

Zoals al aangekondigd, ga ik op inspiratie-trip. Dat is nodig, want ik ben veel te somber. Als je paarden zo’n mooi leven biedt als bij ons, met vriendjes veel samen in een grote wei, afwisselend en echt niet overdreven veel rij-werk, alle verzorging op gebied van tandartsen, zadelpassers en een deskundige hoefsmid en ze gaan evengoed stuk, dan word ik daar wel verdrietig van. Waarop iemand fijntjes opmerkte dat als ze -zoals bij ons- tien tot twaalf uur per dag buiten lopen, ze evengoed nog veertien tot twaalf uur binnenstaan…

Geef hem nog een mep…

Bekende paardenmensen hebben een voorbeeldfunctie en moeten daarom extra goed opletten wat ze doen, want iedereen heeft tegenwoordig een mobiele telefoon die filmpjes kan maken. Dat was de strekking van een betoog dat ik las naar aanleiding van de commotie over ‘Sir’ Mark Todd. Olie op het vuur van mijn huidige frustratie.

Je dacht dat die stormen van de laatste dagen hevig waren? Zou je eens moeten zien wat er in mijn hoofd rondraast, nu ik niet mag rijden. Maar ik ga niet tegen jullie zeuren, want ik zie weer half met dat ene oog, dus dat is positief nieuws. Ik verwacht dat ik jullie binnenkort weer streng (haha) kan jureren. Met lesgeven zie ik alweer alles. Het was heerlijk om daarmee weer aan de slag te mogen. Veiligheidsbril op, geen gezicht, maar ik heb gelukkig toch al verkering.

Houding, zit en harmonie zijn voor mij de kernwoorden in een training. Dat laatste bereik je nooit met straf, boosheid of ruwe aanpak. Maar als dat omslaat in een soort theekransje, waarbij iedere vraag aan een paard zo wordt gebracht dat hij er eigenlijk geen chocola van kan maken, dan kun je je afvragen of dat ook niet in de categorie ‘paardje pesten’ valt.

Een wonder dat dat paard niet terugslaat

Even terug naar Mark Todd. Voor de niet paardenmensen: dit is een bekende Nieuw Zeelandse eventingruiter, met tal van Olympische en andere belangrijke titels, woonachtig in Engeland en daar zelfs voorzien van de titel ‘sir’. Recent dook een filmpje op waarop is te zien hoe hij een paard van een leerling, dat weigert het water in te gaan, herhaaldelijk slaat met een flinke tak. Het zijn geen aanmoedigende tikjes, hij haalt uit met alle kracht. Het had ook anders kunnen aflopen, want het zou niet de eerste keer zijn dat een zo in het nauw gedreven paard met twee achterbenen flink uithaalt. Ben benieuwd wat dan het verhaal was geweest, maar dat terzijde.

Help, een krokodil

Ik vond de beelden walgelijk. Het maakt mij niet uit of het om Sir Mark, de buurman of sinterklaas gaat, dit is niet de manier om een paard iets te leren. Je moet je even verplaatsen in het dier. Wij kunnen met ons verstand beredeneren dat het een ondiepe plas is, zonder krokodillen. We verwachten dat een paard in goed vertrouwen zijn benen ergens insteekt, zonder te weten waar de bodem is. Een prooidier, dat van nature bedacht moet zijn op vijanden. Enige aarzeling is dus niet zo gek en kan worden opgelost door hem met veel geduld te leren dat als wij het zeggen het veilig is. Hoe meer vertrouwen in ons, hoe makkelijker dat gaat. Dat moet je dus niet beschamen. Het helpt ook om er een ander paard bij te halen die al wel dat vertrouwen heeft, want paarden leren eerder van soortgenoten dan van ons.

Beheersing is het toverwoord

In geval van leven of dood kan je ervoor kiezen om een paard hardhandig ergens van te overtuigen. Als hij halverwege de spoorweg blijft staan, is het geoorloofd om alle middelen te gebruiken, als je weet dat er een trein aankomt. Waarbij je dan al zeker weet dat je een probleem hebt bij een volgende oversteek van een spoorwegovergang, want er is geen paard die na zo’n behandeling denkt: oh ja, dat was de vorige keer doodeng en pijnlijk voor mij, dus laat ik het nu maar in één keer doen… Dat is dus ook precies de reden waarom je zelfs na een mislukte dressuurproef aardig moet blijven voor je paard. Anders zijn witte hekjes een voorbode van iets vervelends, waarbij hij verstrakt. Dat wil je niet. Kun je die beheersing opbrengen?

Beetje veel frustratie?

De reacties op het filmpje verschillen van afschuw tot het vergoelijken, want zo’n grootheid op paardengebied zal het vast beter weten dan al die Pennymeisjes en Natural Horsemanship-fluisteraars. Hij had alleen even beter moeten opletten of er geen mensen met een camera in de buurt waren. Dat is natuurlijk een rare omkering. Hij had dit niet zo moeten doen. Sir Mark verloor hier zijn geduld. Ik durf te beweren dat wie zegt dat hij of zij dat nooit heeft gehad liegt! Zeker toen ik jonger was heb ik ook wel eens een mep uitgedeeld die absoluut niet terecht, verstandig of gepast was. Niet fraai, maar wel de waarheid. Alleen heb ik inmiddels geleerd dat je er niets mee bereikt. De hoeveelheid geweld die hij gebruikt liegt er allerminst om en geeft te denken wat er loos is met de man, dat hij zo’n kort lontje heeft. Bovendien verwacht je van iemand van zijn statuur meer ervaring en dus verstand van zaken. Als dit paard een volgende keer water ziet, stapt hij daar echt niet blijmoedig in.

Het is geen discussieprogramma

Het gaat niet om de voorbeeldrol van een beroemdheid, het gaat erom dat iedereen die met paarden omgaat zoveel kennis van zaken opdoet, dat je weet dat dit niet de manier is om je doel te bereiken. Daarbij hoort dat je weet hoe je dat wél moet doen. En daar zit ook weer een uiterste aan, van mensen die eindeloos omtutten, voor een paard hopeloos onduidelijk zijn en hem daarbij zo in verwarring kunnen brengen dat het eveneens in een bedenkelijke categorie valt. Of eindeloos tegen een paard zeuren met herhalende hulpen waar ze geen reactie op vragen. ‘Toe nou, ga nou, weer been, weer been, nog een keer been…’ Vlak niet uit wat voor narigheid die knuffelende ‘ja maar die van mij’ softe sector voor een paard kan zijn. Geduld en kennis van hoe een paard iets leert is net zo belangrijk als het wel aangeven van grenzen. Duidelijk, consequent, maar zonder geweld.

 

Wat dat geduld naar paarden betreft ben ik vooruit gegaan. Vandaar dat ik ze zelfs met 1 oog en windkracht 10 veilig binnen en buiten kon zetten. Voor mezelf is het een ander verhaal. Komende week controle in het ziekenhuis en nog zeker drie weken niet rijden. Ik denk dat ik even een dikke tak ga zoeken. Om mee tegen een muurtje te rammen of zo…