Ik had mijn vorige blog net af toen het bericht van Carl Hester voorbij kwam over de dood van Valegro en Uthopia. Twee voormalige toppaarden, die vrijwel hun hele leven samen zijn opgetrokken en dressuurgeschiedenis hebben geschreven. Hoe mooi en integer is het om ze ook samen een barmhartig einde te gunnen, zodat niet één van de twee eenzaam achterblijft. Ik heb ze meerdere keren in actie gezien en zelfs ontmoet, hun overlijden is het einde van een tijdperk.
De dood van een paard hakt er in. Het is ook fysiek een groot iets dat wegvalt. De lege stal, de lege wei, het schrijnt lange tijd. Zelfs als je wéét dat je iets goeds hebt gedaan. Carl legt het uit in zijn bericht, oude mannetjes met oude paardenkwalen die langzaam heviger worden. Het vergt een groot paardenhart om daar op tijd bij in te grijpen. Hoe vaak zien we niet dat er eindeloos door wordt gekwakkeld omdat iemand die zware beslissing voor zich uitschuift? Bij de Dag van het Oudere Paard van De Paardenkamp hebben we een lezing over ‘wanneer is het genoeg’. Die zit ieder jaar vol. Veel mensen worstelen hiermee. Laten gaan vinden wij heel moeilijk.
Zie je het wel…?
Daar komt nog bij dat lang niet iedereen goed kan inschatten hoe een paard eraan toe is. Hun natuur gebiedt dat ze pijntjes verdoezelen. Een beetje stijf valt niet zo snel op. Niet meer gaan liggen omdat opstaan moeilijker wordt, en daardoor chronisch slaapgebrek krijgen, is zo’n signaal. Maar er zijn er meer. Het lastige is dat oudere paarden soms worden ‘weggestopt’, minder in handen komen of minder zorgvuldig worden verzorgd. Ik zeg het voorzichtig, want ik snap het wel. Als je er niet meer mee kunt doen wat je het liefste wil, namelijk rijden, dan is het een dure kostganger. Logisch dat er vaak een goedkopere oplossing wordt gezocht. En die is lang niet altijd verkeerd. Ergens in een kudde, wat meer achteraf. Maar als je ze niet zelf aan huis hebt of iedere dag ziet, dan is het te hopen dat er een deskundig paardenmens toezicht houdt en aangeeft wanneer er iets opvalt.
Kuddedieren hebben een maatje nodig
Als je meerdere paarden hebt die ook nog eens samen naar buiten gaan -zoals bij Carl- dan is het wegvallen van eentje een ingrijpende gebeurtenis voor de hele groep. Ik merkte dat na de dood van Socrates. Hoewel de laagste in rang was hij toch een soort steunpilaar voor de rest. Ze zijn wekenlang van slag geweest. Dit gebeurt overigens ook bij verhuizingen. Op kuddedieren hebben dit soort dingen veel meer impact dan wij ons kunnen voorstellen. Maar wat kun je eraan doen om er rekening te houden? Hoe groter de groep, hoe beter. Dan hebben ze steun aan elkaar. Paarden hebben een maatje nodig.
Oude mannen kwaaltjes
DD zit hele dagen aan Harry vastgeplakt. Die heet officieel Dharkan, wat verraadt dat ze even oud zijn. Allebei bijna 18 jaar en ook met vergelijkbare oude mannen kwaaltjes. Vorig jaar zaten we nog dik in de ellende met DD’s rug. Dat gaat gelukkig goed. We rijden recreatief, niet vaker dan drie keer per week op zijn rug. Daarnaast longeren we, doen we een beetje vrijheidsdressuur (hij loopt inmiddels hardhollend achter een paraplu aan) en speelt hij hele dagen in de wei alsof hij bij de Spaanse rijschool zit. Steigeren, pirouettes, rondjes om elkaar heen galopperen…als je ze daar ziet lijken ze drie jaar. Harry heeft een vergelijkbaar pensioen met dezelfde fysieke klachten. We hebben nog steeds plezier samen en houden hun conditie scherp in de gaten. Ik denk dat als de tijd daar is we ook deze twee tegelijk moeten laten gaan. En net als met Valegro en Uthopia zal dat het einde van een tijdperk zijn, maar dan voor mij.